De zorg verdient kwaliteitsmanagement op maat

Onlangs verscheen de “Zorg Factsheet arbeidsmarkt 2019”, opgesteld door het UWV, Afdeling Arbeidsmarktinformatie en -advies.

De boodschap is niet verrassend, maar geeft wel haarscherp aan hoe groot de uitdagingen zijn: erg groot! Het UWV verwacht meer dan 140 duizend vacatures in de zorg in 2019.

In dit artikel wil ik met u stilstaan bij hoe het ook anders kan. 

Onlangs verscheen de “Zorg Factsheet arbeidsmarkt 2019”, opgesteld door het UWV, Afdeling Arbeidsmarktinformatie en -advies.De boodschap is niet verrassend, maar geeft wel haarscherp aan hoe groot de uitdagingen zijn: erg groot! Het UWV verwacht meer dan 140 duizend vacatures in de zorg in 2019.

Click to Tweet

Mooie plannen!

​Het is mooi dat er veel plannen zijn gesmeed en acties in gang zijn gezet om de huidige en groeiende tekorten enigszins het hoofd te kunnen bieden.
Voor de periode 2017-2021 is € 347 miljoen beschikbaar voor de drie actielijnen: ‘Meer kiezen voor de zorg’, ‘Beter leren in de zorg’ en ‘Anders werken in de zorg’. Er gebeurt op heel veel fronten erg veel.

Hoe 'Anders werken'?

En toch…. mis ik iets! Met name als het gaat over de derde actielijn ‘Anders werken in de zorg’.

De commissie ‘Werken in de zorg’ rapporteerde aan de Tweede Kamer in oktober ’18: “Professionals moeten de ruimte hebben om te doen waarvoor ze zijn opgeleid. De werkdruk en het ziekteverzuim moeten omlaag, al dan niet in samenhang met het terugdringen van administratieve lasten”. In december meldt deze commissie dat er meer vaart gemaakt moet worden.
“Het is snappen of schrappen” van regels, E-Health inzetten, maatregelen om de werkdruk verminderen, etc. Allemaal mooi.

De rol van het kwaliteitsmanagementsysteem


Heel veel organisaties zijn gecertificeerd voor ISO 9001:2015, HKZ, NEN EN 15224, Prezo, etc. Gewoon omdat het ‘moet’. Bij sommige organisaties zie je een echte serieuze benadering van het kwaliteitsmanagementsysteem. Interne auditoren worden getraind, de kwaliteitsfunctionaris schuift regelmatig aan bij het Management Team, fraaie rapportages over incidenten en tevredenheidsonderzoeken zien het licht en vinden hun weg naar de bestuurders.

Bij velen echter, worden de ‘moetjes’ vanuit de normen (HKZ / ISO / etc.) geregeld op een manier die vooral de externe auditor begrijpt en accepteert. Mooie registraties, gelikte jaarplannen, auditplanning en een cliënten tevredenheidsonderzoek met resultaat een 7.5. Waar het op neer komt: het ziet er goed uit, maar van een stevige samenhang tussen al die onderdelen is vaak geen sprake. Een échte bijdrage aan het bieden kwaliteit van zorg- en dienstverlening, levert het dan niet op. Laat staan dat professionals snappen waar het allemaal goed voor is.

We maken ons met elkaar (terecht) enorme zorgen over de vraag of we onze klanten, patiënten, cliënten, gasten nog wel kunnen bedienen door een enorm tekort aan medewerkers. En tegelijkertijd accepteren we dat we veel tijd en geld steken in het in stand houden van kwaliteitsmanagementsystemen (en de toetsing daarvan) die niet doen wat ze moeten doen! Namelijk: de organisatie ondersteunen in het leveren van goede zorg en het realiseren van haar doelstellingen.

Weg met kwaliteitsmanagement?

Afschaffen? Alstublieft niet. Het kan wel degelijk heel veel waarde toevoegen. Maar met de enorme arbeidsmarkt uitdagingen kunnen we niet accepteren dat we systemen optuigen en onderhouden die niet (of zeer beperkt) bijdragen aan de uitdagingen van nu en dus niet aan de kwaliteit van zorg.
Tijd voor actie, tijd om kwaliteitsmanagement te integreren in de organisatie.

Ten behoeve van de vele uitdagingen waar zorgorganisaties zich mee geconfronteerd zien.

Anders? Fris en fruitig!

  • Door niet alle processen tot in detail te beschrijven, tenzij de uitvoering daar om vraagt
  • Door met medewerkers te bekijken wat de risico’s in de belangrijkste kritische processen zijn en alleen áls die niet te accepteren zijn, daar maatregelen op te nemen.
  • Door zaken waar geen onaanvaardbare risico’s aan vast zitten, niet te regelen met nóg een protocol of procedure.
  • Door zorgvuldig te kijken naar de kansen en risico’s die in de omgeving van zorgorganisaties spelen en dáár zorgvuldig de juiste prioriteiten uit te destilleren: wat pakken we op, wat (nu) niet?
  • Door goed te kijken naar de resultaten van processen en…..?
  • Door onderzoek te doen naar zaken die niet goed gaan (MIC/VIM, audits, etc.) én vervolgens de verbinding te leggen naar doelstellingen en verbetermaatregelen.
  • Door de interne communicatie goed onder de loep te nemen en te beoordelen of die efficiënt en effectief is.
  • Door kritisch te kijken naar de omvang van het kwaliteitshandboek.
  • Etc.

Laat kwaliteitsmanagement géén aparte opgave zijn. Een kwaliteitsmanagementsysteem gebaseerd op vertrouwen, ruimte en dat past bij de vragen die er spelen.

Laat kwaliteitsmanagement géén aparte opgave zijn. Maar een kwaliteitsmanagementsysteem gebaseerd op vertrouwen, ruimte en dat past bij de vragen die er spelen.

Click to Tweet

Komen de volgende vragen in uw organisatie in het Management Team aan de orde?:

  1. Hoe zetten we het kwaliteitsmanagementsysteem in voor het vinden van problemen op de arbeidsmarkt?
  2. Hoe wordt kwaliteitsmanagement ingezet op de thema’s waar het in de organisatie echt om gaat?
  3. Hoe kunnen we zinloze procedures / protocollen, etc. schrappen zonder het ‘kind met het badwater weg te gooien?
  4. Hoe is het gesteld met het draagvlak voor kwaliteitsmanagement in uw zorgorganisatie?

Maurits Dekker

Ik ondersteun organisaties bij het integreren van kwaliteitsmanagement in alle management-, ondersteunende- en zorg / begeleidingsactiviteiten van een organisatie die gericht zijn op het leveren van goede zorg en tevreden klanten. Hierdoor ontstaat één geheel waarin kwaliteitsmanagement géén aparte ‘opgave’ meer is. Het helpt de doelstellingen van de organisatie te realiseren en de zorg te leveren die aansluit bij de missie van de organisatie én de wensen en behoeften van de klanten. M.a.w.: terug naar de bedoeling..